Deze website wordt u aangeboden door Adri van Kooten, keurmeester gras- en grote parkieten bij de NBvV

Menu

Bij favorieten plaatsen!

Home

Pestvogel (Bombycilla)

 
Forum

Kooi- en volièrevogels (ca. 300)
Broedconditie en broedproces
Fotogalerijen
Vogelziekten
Medicijnen
Kweekproblemen
Ziekenkooi
Vogeldierenartsen
Voeding
Bouw en inrichting volière
Tips van vogelliefhebbers
Vogels - koude volière
Vogels - warme volière
Downloads Pestvogel

Ik herinner me nog als de dag van gisteren dat ik (in 1991) een zwerm pestvogels zag neerstrijken in de bomen en struiken op zo'n 30 meter afstand van mijn kantoor in Groningen. Met een grote zwerm vogels bedoel ik hier een aantal van ca. 30 - 40 vogels. Nooit eerder had ik een pestvogel in het wild mogen aanschouwen en nu zag ik zomaar een aantal van rond de 30 à 40. Ik kan u verzekeren dat dit voor mij als vogelliefhebber een geweldige ervaring is geweest.
Trouwens, ook voor de niet (echte) vogelliefhebber moet een dergelijke ervaring wel iets bijzonders zijn. Helaas heb ik maar kort van deze mooie vogels kunnen genieten omdat ze na enkele minuten al weer verder vlogen.
Vanaf die tijd heb ik veel over deze prachtige vogel gelezen en ik vind dan ook dat hij niet mag ontbreken op mijn vogelsite.

Kleurplaten
Vogelanimaties
Vogelmarkten
Vogelparken
Richtprijzen vogels
Vogelgeluiden
Vogelboeken
Erfelijkheidsleer vogels
Links naar vogelwebsites
Europese cultuurvogels
Papegaai als huisdier - index
Vogelwereld Curaçao
www.papegaaien.net
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Geschiedenis
Voor het verklaren van de naam pestvogel is het nodig even in de geschiedenis te duiken.
Het gedrag van dieren heeft ons mensen altijd al beziggehouden. In mythen en sagen, die uit overlevering zijn opgetekend, zijn hiervan legio voorbeelden te bedenken. Hoeveel mensen zien niet in de V-vorm van een vlucht trekkende ganzen de voorspelling van een strenge winter? En is het niet zo, dat velen in het zien van de eerste zwaluw in het voorjaar, de voortekenen zien van een mooie lente? Vooral vroeger, toen nog niet alles wetenschappelijk werd gestaafd, werd het gedrag van dieren vaak in verband gebracht met bepaalde gebeurtenissen. Zo dacht men vroeger van de pestvogel, dat het toch geen toeval kon zijn dat er nogal eens een pestepidemie uitbrak nadat in de winter grote zwermen gekuifde vogels, die men anders zelden of nooit zag, in de buurt van de huizen waren gesignaleerd. Niemand kon toen nog weten dat die eigenlijk zo vreedzame vogel niets met die gevreesde ziekte te maken had, maar door voedselschaarste in zijn noordelijk woongebied uitzwermde naar zuidelijker streken. Toch is het deze onwetendheid geweest, die er de oorzaak van is geweest, dat de vogel in Nederland de naam pestvogel kreeg toebedeeld.
Wat het uiterlijk van de vogel betreft benadert de Engelse naam 'waxwings' veel meer de werkelijkheid. Vrij vertaald betekent waxwing zoiets als, met zegelwas bedrukte vleugel. Nu ik deze vogel in werkelijkheid heb mogen aanschouwen kan ik u verzekeren, dat deze benaming aan de vogel veel meer recht doet, dan de Nederlandse benaming. Nee, wat zijn naam betreft heeft deze vogel het in Nederland niet getroffen. Alvorens de vogel te beschrijven dient u te weten, dat er drie soorten worden onderscheiden.

De verschillende soorten en hun verspreidingsgebied

De pestvogel wordt gerekend tot het geslacht Bombycillinae. Er worden drie soorten pestvogels onderscheiden, te weten:

1. de Bombycilla garrulus (="gewone" pestvogel)
2. de Bombycilla japonica (= Japanse of Siberische pestvogel)
3. de Bombycilla cedrorum (= Ceder pestvogel).

1. De Bombycilla garrulus
Met de Bombycilla garrulus wordt over het algemeen de "gewone" pestvogel bedoeld. De Bombycilla garrulus is dan ook de meest verspreide van de drie soorten. Het is ook deze soort geweest die op 11 december neerstreek in de beurt van mijn kantoor.
De "gewone" pestvogel komt voor in Noord Europa, Noord Azië en Noord-Amerika. Geografisch worden er van de Bombycilla garrulus drie ondersoorten onderscheiden.
Het verenkleed van de gewone pestvogel is zacht en meest bruin, grijsbruin en roodbruin van kleur. De keel van de vogel is zwart evenals de vleugel- en staartpennen. De uiteinden van de staartveren zijn geel. Verder heeft de Bombycilla garrulus een gele en witte vleugeltekening waarin ook nog wat rood voorkomt. Op de kop bezit de pestvogel een naar achteren gerichte kuif, die grijsachtig bruin van kleur is. De vogel heeft een zwarte oogstreep, die begint boven de snavel en vervolgens doorloopt tot achter het oog.
Deze soort is ca. 20 cm. groot.


2. De Bombycilla japonica
Uit de Nederlandse benaming valt al op te maken waar we het verspreidingsgebied van deze soort ongeveer moeten zoeken. De Bombycilla japonica is inheems in oostelijk Siberië. Alhoewel de naam anders doet vermoeden schijnt Japan slechts zeer onregelmatig, en alleen in de wintermaanden, door hem bezocht te worden. Met name wordt het westelijk deel van Japan dan bezocht.
Van deze soort worden in de literatuur verder geen ondersoorten vermeld.
De algemene lichaamskleur van de Japanse of Siberische pestvogel is, net als de bij de "gewone" pestvogel overwegend bruin, grijsbruin en roodbruin. De Japanse pestvogel is vooral te herkennen aan de roodkleurige
staartuiteinden. De keel van de vogel is
zwart. De staartpennen zijn overwegend zwart. De uiteinden van de staartpennen zijn, zoals reeds aangegeven rood. De vleugelpennen zijn grijsachtigblauw met zwart.

Verder heeft de Bombycilla japonica een gedeeltelijke rode en witte vleugeltekening.
De vogel bezit een zwarte oogstreep, die begint boven de snavel en verder rondom het oog doorloopt naar achteren. Op de kop is een naar achteren gerichte kuif aanwezig, die donkergrijsachtig bruin van kleur is.
De Japanse of Siberische pestvogel is ongeveer 18 cm. groot.

3. De Bombycilla cedrorum
De Bombycilla cedrorum of wel Ceder pestvogel is van Noordamerikaanse afkomst. Verder bezoekt hij, zij het onregelmatig, in het winterseizoen gebieden ver naar het zuiden, zoals bijvoorbeeld de Caribische Zee. Van de Ceder pestvogel worden in de literatuur geen ondersoorten vermeld. De algemene lichaamskleur van de Ceder pestvogel is, net als bij de twee andere soorten, overwegend bruin, grijsbruin en roodbruin. De Ceder pestvogel mist de witte en gele vleugeltekening die bij de andere twee soorten wel aanwezig is. De staartuiteinden van de Ceder pestvogel zijn, even als bij de gewone pestvogel, geel van kleur. De kleur van de borstbevedering loopt van grijsachtig blauw over naar bruinachtig geel op de buik en rond de poten. De vogel bezit een zwarte oogstreep, die begint boven de snavel en vervolgens doorloopt tot achter het oog. Op de kop is een naar achteren gerichte kuif aanwezig, die overwegend bruinachtig van kleur is.  
De Ceder pestvogel is ca 16 cm. groot en is dus de kleinste van de drie te onderscheiden soorten.

Algemene kenmerken
Bij alle drie de soorten zijn de handpennen verlengd met rode, druppelvormige punten, die lijken op plaatjes zegelwas.
Door dit gegeven wordt direct de Engelse naam `waxwing' duidelijk.
Vreemd genoeg blijken deze rode, druppelvormige punten niet bij alle enkelingen voor te komen! Pestvogels hebben een korte, brede, licht gehaakte snavel en korte, stevige poten. De vrouwtjes van de drie soorten zijn over het algemeen wat matter van kleur. Ook de rode veerpunten zijn bij de vrouwtjes minder sterk ontwikkeld.  

Leefmilieu
Pestvogels zijn vogels van de noordelijke bossen en dan in het bijzonder naaldbossen. Ze houden zich bij voorkeur op in dichte naaldbossen met hoge bomen en een onderbegroeiing van besdragende struiken. Daarnaast worden ze ook regelmatig gesignaleerd aan de randen van moerassen en aan de oevers van rivieren, mits daar maar voldoende insekten aanwezig zijn.
Pestvogels zijn in staat om buitengewoon
strenge en lange winters rond en boven de poolcirkel te overleven. Ingeval van voedsel tekorten ondernemen ze trektochten naar het westen, zuiden of oosten.
Doordat het beschikbaar zijn van voldoende voedsel van jaar tot jaar sterk kan verschillen worden de pestvogels in bepaalde landen zeer onregelmatig waargenomen. Ingeval van voedseltekorten kunnen de trektochten van de gewone pestvogel (Bombycillinae garrulus) zich uitstrekken tot landen als Nederland, België en de Britse eilanden.

Broedproces
Pestvogels houden er geen uitgesproken eigen territorium op na. Toch verdedigen ze, indien noodzakelijk, wel hun nest. Veelal paren meerdere paren in elkaars nabijheid.
Mannetjes in broedconditie zetten bij de balts de veren van de onderste deel van de rug en de stuit op, waardoor een grote opvallende bult ontstaat. Ook de veren van de kuif alsmede die van de buik worden tijdens de balts opgericht. De staart van het mannetje wijst tijdens dit baltsgedrag naar beneden. Bij dit alles wordt de kop enigszins van het popje afgewend. Indien een popje, een mannetje "wel ziet zitten" zal ook zij deze houding aannemen.
Vervolgens biedt het mannetje met de punt van de snavel iets lekkers aan (bijvoorbeeld een besje of insect) dat dan door het vrouwtje wordt geaccepteerd.
Pestvogels bouwen komvormige nesten in bomen. De hoogte waarop deze nesten worden gebouwd varieert van 1 tot 6 meter. Als nestmateriaal gebruikt de pestvogel veelal grote hoeveelheden twijgen. Het nest wordt bekleed met mos en vezels, waaraan verder nog gras en veren zijn toegevoegd.
Het nest wordt door beide partners vervaardigd.
Een legsel bestaat meestal uit 3 tot 6 eitjes. De eitjes zijn grijsachtig-blauw van kleur en hebben een diepzwarte tekening.
De eitjes worden ongeveer 14 dagen door het popje bebroed. Tijdens die periode wordt ze door het mannetje op het nest gevoerd. De jongen worden vrijwel naakt geboren en worden door beide oudervogels grootgebracht. Vooral in het begin bestaat het voedsel van de jongen voornamelijk uit insecten (eiwitrijk!).
Als de jonge vogels ongeveer twee weken oud zijn verlaten ze het nest en worden daarna nog enige tijd door beide ouders gevoerd.
In gevangenschap kan het best een komvormig nest (bijvoorbeeld gemaakt van een zwarte plastic bloempot waar een stuk vanaf is gesneden - zie Onze Vogels, pag. 136, jaargang 1978) worden gegeven.
Jonge pestvogels zijn overwegend grijs. De kuif is al vroeg te herkennen. Tegen de tijd dat ze uitvliegen zijn ze licht gestreept op de borst. Ook zijn bij de jongen, de zo kenmerkende rode druppelvormige punten op de handpennen, al in het nest te onderscheiden. Hetzelfde geldt voor de rode of gele kleur aan de uiteinden van de staartpennen. Ingeval jongen in gevangenschap worden geboren moeten ze geringd worden met ringen van 3,5 mm.

Voedsel
In de zomer eten de vogels voornamelijk insecten, maar in de herfst en winter bestaat het menu voornamelijk uit bessen. In het geval van de gewone pestvogel betreft dit in het bijzonder de lijsterbes.
In gevangenschap kunnen we het volgende voedsel aan de pestvogel verstrekken:
- Goed insectenvoer, aangevuld met levende insecten zoals muggen,    larven, meelwormen, maden e.d.
- Universeelvoer
- Krenten en rozijnen
- Fruit (appel, peer, druiven, banaan e.d.)
- Bessen (bessen van lijsterbes, meidoorn, vuurdoorn, cotoneaster, rozebottels e.a.)
- Groenvoer (sla, andijvie, witlof, vogelmuur e.d.).

De opfok van jonge vogels zal alleen succesvol zijn als de vogels in voldoende mate kunnen beschikken over levend voer.
Pestvogels blijken verder graag te baden. Een ruime badplaats is dan ook een vereiste.
Het spreekt voor zich dat de vogels elke dag over schoon drinkwater moeten kunnen beschikken.

Kweekresultaten in gevangenschap
Volgens de heer C. van Berkel (oud redacteur maandblad "Onze Vogels" zijn in de volière al meerdere geslaagde kweekresultaten behaald, waaronder o.a. met de 'gewone' pestvogel. De literatuur die mij ten dienste stond maakt echter alleen melding van succesvolle broedresultaten met de Ceder pestvogel.

Tot zover mijn verhaal over de pestvogel. Misschien dat het geluk u ook een keer toelacht en dat een zwerm pestvogels precies neerstrijkt in uw gezichtsveld. U heeft door het lezen van deze webpagina kunnen zien waar zoiets toe kan leiden.

A. van Kooten

 

Verwante links

Barmsijs
Goudvink
Groenling
Haakbek
Heggenmus
Huismus
Keep
Kruisbek
Putter
Vink

 

Betaalbaar boek over aanschaf van vogels voor de gezelschapsvoliere?

 

De Europese cultuurvogels

Er is duidelijk beschreven waar men op moet letten bij aanschaf van een vogel, welke ziektes kunnen voorkomen en welke soorten voeding er zijn. Ook komt de wetgeving aan bod die betrekking heeft op Europese vogels.
Een apart hoofdstuk is gewijd aan het kweken van vogels. Onderwerpen van nestbouw tot broedproces en het ringen van de jongen worden duidelijk uitgelegd. Interessant is de informatie over kleurmutaties bij Europese cultuurvogels.
Tenslotte vindt u een uitgebreid overzicht van verschillende soorten Europese cultuurvogels, compleet met adviezen over hoe elke soort het beste is te houden in de volière.

 

150 x 210 mm

64 blz

€ 7,95 (excl.verzendkosten)

Inclusief verzendkosten Nederland 9.70     Belgie 10.50

Boek bestellen?

 KLIK HIER

 

Bestellen?  Klik op de afbeelding.

De Gezelschapsvoliere.

 In dit boek wordt uitgebreid ingegaan op vragen als: ´Met welke aspecten moet ik rekening houden bij de bouw van een volière, ´Welke bouwmaterialen kunnen het beste gebruikt worden, ´Hoe moet het nachthok er uit zien?´, Welke planten zijn geschikt?´, ´Welke vogels kunnen bij elkaar gehuisvest worden?´. Op al deze maar ook op heel veel andere vragen geeft dit boek een antwoord. Dit boek is een zeer nuttig, zo niet onmisbaar naslagwerk voor beginnende liefhebbers die overgaan tot de bouw en inrichting van een volière.

150 x 210 mm

64 blz

€ 7,95 (excl.verzendkosten)

Inclusief verzendkosten Nederland 9.70     Belgie 10.50

Boek bestellen?

 KLIK HIER

 

De Afrikaanse prachtvinken

De auteur geeft gedetailleerde adviezen over de juiste huisvesting, voeding en ook over aanschaf van de prachtvinken. De meest voorkomende soorten worden beschreven; dit boek bevat specifieke informatie over voeding en kweek per soort en over het gebied waar de vogel voorkomt. Prachtige foto’s van mannetjes en poppen. Het houden en kweken van Afrikaanse prachtvinken is aan vele regels gebonden, met name op het gebied van import en export. Indien u besluit om prachtvinken te houden, wordt u geadviseerd contact op te nemen met de speciaalclub Afrikaanse prachtvinken.

150 x 210 mm

64 blz

€ 7,95 (excl.verzendkosten)

Inclusief verzendkosten Nederland 9.70     Belgie 10.50

Boek bestellen?

 KLIK HIER

 

De Gouldamadine

In dit boek wordt uitgebreid stilgestaan bij de huisvesting: verlichting, temperatuur, luchtvochtigheid, het vogelbad en andere aspecten worden duidelijk beschreven. Uiteraard ontbreken adviezen over de juiste voeding niet. Voor Gouldamadines bestaat geen specifiek dieet, wel wordt afwisseling van verschillende voedermengels aangeraden. Ook wordt vermeld wat Gouldamadines heel lekker vinden en welke soorten voer u beter niet kunt geven.
Interessant is de informatie over voorkomende ziektes bij Gouldamadines en wat men kan doen om bepaalde aandoeningen te voorkomen. Het grootste deel van dit boek gaat over het kweken van de gouldamadines.

150 x 210 mm

64 blz

€ 7,95 (excl.verzendkosten)

Inclusief verzendkosten Nederland 9.70     Belgie 10.50

Boek bestellen?

 KLIK HIER

 

De papegaaiamadine

In tegenstelling tot vele andere boeken over vogels wordt in dit boek ook uitgebreid ingegaan op verschillende soorten en ondersoorten. Van elke soort is de Nederlandse en Latijnse naam vermeld. Informatie over de regio van herkomst, het verschil tussen man en pop, de voeding en een kleurbeschrijving is ook opgenomen. Advies over de mogelijkheden tot kweek en eventuele bijzonderheden maken de beschrijvingen van de papegaai amadine soorten compleet.
De papegaai amadines zijn tropische vogels, dat vereist dus aangepaste huisvesting qua temperatuur en luchtvochtigheid. Sommige soorten zijn voornamelijk vogels die zich voeden met zaden, andere soorten eten liever vruchten. Ook deze informatie vindt u terug per beschreven soort in dit boek.

150 x 210 mm

64 blz

€ 7,95 (excl.verzendkosten)

Inclusief verzendkosten Nederland 9.70     Belgie 10.50

Boek bestellen?

 KLIK HIER

 

De zebravink

Alles wat u als beginnend vogelliefhebber moet weten passeert de revue in dit boek. De zebravink stelt niet veel eisen aan voeding en huisvesting, wat niet wegneemt dat goede verzorging natuurlijk zeer belangrijk is. Een aantal tips staan op een rij.
Zebravinken zijn heel populair omdat ze makkelijk te houden zijn en ook omdat ze in bijna elke dierenspeciaalzaak te vinden zijn. Reden te meer om toch een boek te lezen over deze oorspronkelijk Australische vogel. De standaardeisen voor zebravinken om mee te kunnen doen aan tentoonstellingen zijn opgenomen.
Er bestaan verschillende kleurslagen onder de zebravinken, met prachtige namen als Isabel, Pastel, Witborst of Zwartwang. Per kleurslag wordt zeer uitgebreid vermeld wanneer deze voor het eerst voorkwam en waar ze vandaan komen, tevens wordt aangegeven welke kweekaanwijzingen u kunt volgen.

150 x 210 mm

64 blz

€ 7,95 (excl.verzendkosten)

Inclusief verzendkosten Nederland 9.70     Belgie 10.50

Boek bestellen?

 KLIK HIER

 

Japanse meeuwen en lonchura's

Japanse meeuwen komen niet in de vrije natuur voor en zijn ‘ontwikkeld’ in Japan. Hun naam doet vermoeden dat het om een grote vogel gaat, maar ze zijn nog kleiner dan een kanarie. Mannetjes en vrouwtjes zien er hetzelfde uit, verschil is dat het mannetje ‘zingt’ om indruk te maken op het vrouwtje. Dit soort weetjes en nog veel meer zijn terug te vinden in dit boek.
Japanse meeuwen hebben geen ‘ingewikkelde’ dagelijkse verzorging nodig en zijn hele toegewijde ‘ouders’. Deze sterke vogeltjes zijn dan ook vaak ingezet als ‘pleegouders’ bij het fokken van andere vogelsoorten als prachtvinken of gouldamadines. In dit boek wordt aandacht besteed aan huisvesting, voeding en voortplanting.

150 x 210 mm

64 blz

€ 7,95 (excl.verzendkosten)

Inclusief verzendkosten Nederland 9.70     Belgie 10.50

Boek bestellen?

 KLIK HIER

 

 

Disclaimer

HOME

Vertel een vriend over deze site

 

 

 

Copyright © 2005, Adri van Kooten, All Rights Reserved | Webdesign: Adri van Kooten